Beyin Metastazları

Beyin metastazı genellikle kan yoluyla vücudun başka bir kanseröz tümöründen beyne ulaşan kanser hücrelerinden beyin tümörüdür. Beyin metastazı kanser hastalarının %20-40’ında görülür. %75 hastada birden çok lezyon olur.

Beyin metastazının en sık kaynaklandığı durumlar erişkinlerde akciğer, meme ve deri kanserleridir. Hastaların yaklaşık %15’inde metastazın kaynağı bulunamaz. Hemen her sistemik kanser beyne yayılabilir. Beyin metastazının kaynağının belirlenmesi en etkili tedavinin seçilmesi açısından önemlidir.

Belirtileri Nelerdir?

Beyin metastazlarının 2/3’ü belirti üretir. Belirtiler kafa içindeki basıncın artışı, tümör tarafından beyin dokusunun hasarlanması veya her ikisine bağlıdır. Metastatik tümörler genelde sıvının beyin dokusu içinde biriktiği ve beyin fonksiyonlarının bozulduğu şişmeye yol açarlar.

Artmış intrakranial basınç ise nonspesifik belirtiler oluşturur ki bunlar:

  • Başağrısı
  • Bulantı
  • Kusma
  • Bilişsel, kişilik ve davranışsal değişiklikler
  • Uyku hali

Fokal irritasyon olarak bilinen hasarlanmış beyin dokusu nöbet, paralizi, görmede azalma, epileptik nöbet ve tümör lokasyonuna bağlı çeşitli nörolojik kayıplara yol açabilir.

Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Tedavi seçenekleri genelde tümör lokasyonu ve tipi, hastanın yaşı ve genel sağlık durumu ve kanserin vücudun diğer bölümlerindeki durumuna bağlıdır.

Oral Steroid Tedavisi

Oral steroid tedavisi şişmeyi ve buna bağlı belirtileri azaltır. Kısa dönemde etkiliyken beyin metastazlarının uzun dönemli tedavisinde etkili değildir. Zamanla steroidlerin etkisini sağlamak için yüksek dozlar gerekir. Doz arttıkça rahatsızlık verici yan etkiler de artmaya başlar.

Güvenle ulaşılabilecek tek beyin metastazı olan ve vücudunda başka yerde kanser bulunmayan hastalarda açık cerrahi fayda sağlayabilir. Bu vakalarda, agresif cerrahi tümör çıkarımı radyoterapiye göre daha iyi sonuç verir. Cerrahi ayrıca doktorlar için metastaz tanısını doğrulayacak ve tümör kaynağını belirleyecek doku sağlar. Cerrahinin riski hastanın sağlığı ve tümör lokasyonuna göre değişir.

Tüm Beyin Radyoterapi

Beyin metastazı olan hastaların büyük çoğunluğunda tüm beyin ışınlaması olarak tanımlanan radyoterapi ortak bir tedavi şeklidir. Hastalar birçok hafta boyunca günlük radyasyon tedavisi alır. Tüm beyin ışınlaması beyin metastazlarını belirgin şekilde küçülterek eşlik eden belirtileri geçirir.

Ancak tüm beyin ışınlaması sıklıkla tümörleri tamamen ortadan kaldıramaz ve tekrar büyüme çok görülür. Ayrıca radyasyondan kaynaklanan hasarı azaltmak için tedavi uzun zaman periyoduna yayılsa da beyin fonksiyonlarını etkileyen yan etkiler olabilir ve zaman içinde daha ciddi hale gelir.

Bazı vakalarda tüm beyin ışınlaması stereotaksik radyocerrahi ile beraber kullanılır. Fakat birçok uzman radyocerrahinin tek mi yoksa konvansiyonel radyoterapi ile beraber kullanıldığı zaman mı daha iyi sonuç verdiği konusunda hala tartışmaktadır.

Stereotaksik Radyocerrahi

Çoğu radyocerrahi sisteminden farklı olarak CyberKnife invaziv çerçeve kullanımı gerektirmez. Birçok radyocerrahi sistemi değişik radyasyon kaynakları ile yüksek doz radyasyon tedavisi yapma yeteneğine sahiptir. Hemen hemen diğer tüm metodlar, başı hareketsiz tutarak tümöre etkin hedeflemeyi sağlayan ve hastanın kafatasına vidalarla tutturulan metal bir çerçeve kullanır. Çerçeveyi takarken lokal anestezik kullanılır fakat çerçeve yine de rahatsız edici ve bir miktar ağrılıdır.

CyberKnife ile hastaların yüksek doz radyasyon dozunu parçalar halinde almasını sağlar. Fraksiyone radyocerrahi olarak bilinen bu metot özellikle daha önce yüksek doz radyasyon tedavisi almış ve tümörü beyinde kritik dokulara yakın hastalarda çok faydalıdır.

Radyocerrahi yüksek doz radyasyon verirken birçok ışını değişik açılardan hedefleyerek sağlam dokuya giden radyasyon miktarını ise azaltır. Bu sebeple radyocerrahi beyin metastazları için uygun olan en agresif radyoterapi  metodudur. Tüm beyin ışınlama haftalar boyunca sayısız tedavi gerektirirken radyocerrahi ile tedavi 1-5 seansta tamamlanır. Özel klinik durumlara bağlı olarak radyocerrahi yalnız veya cerrahi veya tüm beyin ışınlama ile kombine olarak kullanılabilir.

Cerrahi ile güvenli şekilde çıkarılamayacak tek metastatik beyin tümörü için radyocerrahi geniş kabul gören bir tedavidir. Ayrıca radyocerrahi, cerrahiyi engelleyen bir durum olan birden çok metastatik tümörü olan hastalarda da sıklıkla kullanılmaktadır. Çalışmalar, tümör cerrahi ile güvenilir şekilde çıkarılabilir olsa da radyocerrahinin konvansiyonel cerrahi kadar etkili olduğunu göstermektedir. Radyocerrahi başka bir opere edilemeyen tümörün tedavisinde veya cerrahi sonrası sebat eden veya tekrar büyüyen tümörlerin tedavisinde cerrahi ile beraber kullanılabilir.

Radyocerrahi ile nekahat dönemi standart cerrahiden daha kısadır. Radyocerrahide anestezi gerekmez ve hastalar diğer hastalıklar yönünden iyi durumda olmadıklarında cerrahiye önemli bir alternatiftir. Birden fazla metastazı tedavi etmek de radyocerrahi ile konvansyoenl cerrahiye göre daha kolaydır.

Hızlı İletişim